85/10/29
قلمرو پلنگ

85/10/29
وضعيت جمعيتى پلنگ در ايران

بزرگترين جمجمه و نيز بزرگترين نمونه ها از نظر وزن بدن همان طور كه آقايان هدايت الله تاجبخش و سيروس جمالى در كتاب «نخجيران» (۱۳۷۴) نيز آورده اند، متعلق به پارك ملى گلستان است. طول اين جمجمه ۲۸۸ ميلى متر و پهناى آن ۱۸۱ ميلى متر است. در حال حاضر تهديدهاى متعددى وجود دارند كه مى توانند به جمعيت هاى پلنگ ايرانى آسيب وارد كنند. از جمله اين تهديدها عبارتند از كشتار تصادفى و عمدى و از بين رفتن زيستگاه. هنوز پلنگ به اتهام حمله به حيوانات اهلى به تعداد زياد كشته مى شود. با اين حال از آنجا كه پلنگ در ايران حفاظت شده است، احتمالاً به دست آوردن اطلاعات قابل اعتماد درباره ميزان كشتار مستقيم آن دشوار است. در پايان از كمك هاى آقاى صفر پورعلى دارستانى در تهيه اطلاعات درباره پلنگ در دارستان رودبار تشكر مى كنيم
85/10/24
مرامنامه انجمن حمايت از حيوانات
|
| |
|
|
85/10/21
تمام حيات وحش ايران
![]() |
كتاب «مجموعه حيات وحش ايران» به زبان انگليسي منتشر شد اما پس از حدود يك سال از انتشار آن تقريباً هيچ انعكاسي در مطبوعات و رسانه هاي كشور نداشت.
اين در حالي است كه بسياري از سايت هاي انگليسي زبان و البته مشتاق طبيعت ايران ضمن معرفي اين كتاب، آن را اثري منحصر به فرد تلقي كردند.
بي خبري از انتشار چنين اثري، بي گمان براي دوستداران و اهل دانش علوم طبيعي به مثابه زياني تأسف برانگيز خواهد بود.
كتاب «مجموعه حيات وحش ايران» را اسكندر فيروز به رشته تحرير درآورده و انتشارات اي.بي. تاريس آن را در سال ۲۰۰۵ ميلادي منتشر كرده است.
نويسنده پيش از اين در سال ۱۳۷۸ كتاب «حيات وحش ايران، مهره داران» را در اختيار علاقه مندان علوم طبيعي (به ويژه محيط زيست و جانورشناسي) نهاده بود؛ كتابي كه توسط نشر دانشگاهي منتشر شد و نخستين جايزه مهرگان كتاب را با عنوان «علم براي همه» به خود اختصاص داد.
كتاب اخير در زمان خود يگانه مجموعه مرتبط با حيات وحش مهره دار ايران بود و البته به زبان فارسي هنوز هم اين ويژگي و يگانگي را يدك مي كشد اما نسخه انگليسي، گوي سبقت را از آن ربوده است.
به عبارت ديگر نسخه انگليسي به روز شده اثر فارسي است و داراي اطلاعاتي است كه در زمان چاپ اثر به زبان فارسي يا در دسترس و يا قابل اعتماد نبودند. به عنوان مثال در نسخه فارسي- كه ۶ سال پيش از اثر انگليسي چاپ شده- تعداد پرندگان ايران ۵۰۴ گونه ذكر شده حال آن كه در اثر اخير اين تعداد به ۵۱۴ گونه افزايش يافته است.
همچنين در كتاب انگليسي به راكون، خرگوش اروپايي و تعدادي جانور ديگر به عنوان جانوران موجود و شناسايي شده در ايران اشاره شده است كه در نسخه فارسي اثري از آنها نيست.
كتاب «مجموعه حيات وحش ايران» در ۵ بخش به معرفي پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزيستان و ماهي ها مي پردازد كه شرح به نسبت مختصر و البته مفيدي از هر خانواده ارائه مي كند و دست كم از هر خانواده يك عكس يا طرح در متن كتاب گنجانده شده است.
مشخص شدن پراكندگي هريك از گونه ها به تفكيك استان نيز جزو اطلاعات بسيار ارزشمند اين كتاب به شمار مي رود، به علاوه اگر هريك از گونه ها در فهرست سرخ اتحاديه جهاني حفاظت (IUCN) به عنوان جانوران در معرض تهديد شناخته شده در اين اثر نيز به آن اشاره شده است.
پيش از اين ۵ بخش كه در واقع شالوده اصلي كتاب است، در بخشي كه مقدمه ناميده شده اطلاعات جامع و مفيدي از وضعيت طبيعت ايران و اكوسيستم هاي آن پيش روي خواننده قرار مي گيرد.
در اين مقدمه، به اختصار سابقه جانورشناسي و دانشمندان علوم طبيعي در ايران، حيات وحش ايران در گذشته و حال، شكارچيان پرآوازه ساليان دور، حفاظت و حراست از طبيعت، شبكه مناطق حفاظت شده، كنوانسيون رامسر و موافقتنامه ايران و شوروي سابق در خصوص حفاظت محيط زيست درياي خزر و اطلاعات مختصري از پوشش گياهي، وضعيت اقليمي ايران و ... در اختيار خوانندگان قرار گرفته است. در نهايت نمي توان به چاپ زيباي اثر اشاره نكرد.
ديدن اين كتاب هر فرد ايراني و كتاب دوستي را به حسرت وامي دارد كه چرا چنين كتابهايي با چنين كيفيتي در ايران به زيور طبع آراسته نمي شود و مهمتر آن كه چرا كتابهايي كه درباره طبيعت و محيط زيست كشور است جايگاهي در پيشخوان كتابفروشي ها ندارند در حالي كه به نظر مي رسد ما آخرين نسلي هستيم كه از اين زيبايي ها و ثروت الهي بهره مند شده است.
85/10/19
سلاح هاي بيهوش كننده براي رويارويي با شكارچيان متخلف
- در حالي كه ظرف كمتر از ۲ ماه ۲ محيط بان در رويارويي با شكارچيان متخلف جان باخته اند، مديركل نظارت و بازرسي سازمان حفاظت محيط زيست از رايزني و بررسي براي خريد ۲۰۰ سلاح بيهوش كننده به منظور مقابله با شكارچيان متخلف خبر داد.
مهندس اسماعيل رمضاني گفته است: سازمان حفاظت محيط زيست در حال پيگيري دريافت مجوز براي خريد سلاح هاي بيهوشي است. سلاح هايي كه مشكل خاصي ندارد و در صورت ورود به فرآيند حفاظت از محيط زيست مي تواند كمكي مؤثر براي محيط بانان باشد، چرا كه اين سلاح ها باعث بيهوشي فرد متخلف مي شود و آسيبي به فرد نمي رساند.
به اعتقاد مدير كل نظارت و بازرسي سازمان حفاظت محيط زيست، تجهيزات محيط بانان بايد به گونه اي باشد تا آنان با اطمينان خاطر بيشتر بتوانند با متخلفان روبه رو شوند، چرا كه مشكل اصلي محيط بانان ترس ناشي از كشته شدن متخلفان و عواقب ناشي از آن است.
اين در حالي است كه مديركل دفتر حقوقي و امور مجلس سازمان حفاظت محيط زيست با اعلام اينكه به زودي از هواپيماهاي فوق سبك براي ياري رساندن به محيط بانان استفاده مي شود، تصريح كرد با استفاده از اين هواپيماها كنترل و نظارت بيشتري بر مناطق تحت حفاظت اعمال خواهد شد، ضمن آنكه تلاش مي شود تجهيزات مناسب تري براي مقابله با متخلفان فراهم شود.
براساس آمار نزديك به ۵۰۰ هزار اسلحه مجاز و به همين تعداد سلاح غيرمجاز وجود دارد. اين درحالي است كه براي حفاظت از مناطق حفاظت شده (كه۵/۷ درصد مساحت كل كشور را تشكيل مي دهد) كمتر از ۳ هزار محيط بان مشغول فعاليتند، محيط باناني كه از كمترين تجهيزات براي رويارويي با شكارچيان متخلف بي بهره اند به طوري كه حتي براي آنها جليقه ضدگلوله هم تهيه نشده و سلاح ها و تجهيزاتي كه در اختيار دارند در مقايسه با اسلحه و تجهيزات شكارچيان ابتدايي و از رده خارج است.
85/10/08
يوزپلنگ را نجات داده ایم

آذر ماه 1385:
مشاهده 10 قلاده يوزپلنگ آسيايي در منطقه شكار ممنوع آريز بافق
در تاريخ 11/9/85 مقارن با ساعت 4 بعد از ظهر تعداد 10 قلاده يوزپلنگ آسيايي در منطقه كلوت سربنه واقع در منطقه شكار ممنوع آريز زريگان بافق در فاصله 100 متري مشاهده شدند. رويت يوزها به مدت بيست دقيقه ادامه داشته است كه بر روي تپه اي در كمال آرامش ايستاده بودند.![]()
آبان ماه 1385:
مشاهده 2 قلاده يوزپلنگ آسيايي در پارك ملي توران
بر اساس گزارش واصله از پارك ملي توران در مورخ 25/8/85 آقاي عجمي رئيس منطقه به همراه16 نفر گروه اعزامي از انجمن اكوتور ايران و بوم پژوهان به سرپرستي آقاي شهاب چراغي در نزديكي دهانه ماجراد موفق به رويت دو قلاده يوزپلنگ آسيايي از فاصله 150 متري شدند كه يك قلاده به آرامي دور شده و يك قلاده به مدت 3 ساعت در معرض ديد قرار داشته است. گروه مذكور موفق به تهيه فيلم و عكس از يوزپلنگ آسيايي شده اند. شايان ذكر است چنين مدت زمان مشاهده از يك قلاده يوزپلنگ در كشورمان بي سابقه بوده است.
![]()
85/10/07
آخرين نفس های پارک ملی خجير (دی 1385)
آخرين نفس های پارک ملی خجير (دی 1385)

بيش از دو سال است که انجمن يوزپلنگ ايرانی درحال مطالعه روی گوشتخواران بزرگ جثه در پارک ملی خجير در شرق تهران بوده و در اين مدت، تصاوير مستندی از زندگی و رفتار اين جانوران به خصوص کفتار راه راه کسب نموده است. آخرين تصوير متعلق به شهريور ماه 1385 می باشد که کفتار بالغی حين تغذيه از لاشه يک گراز به دام دوربينهای تله ای افتاد. متأسفانه اخبار خوبی از اين منطقه که باسابقه ترين منطقه حفاظت شده دنيا به شمار می رود، به گوش نمی رسد و ظاهرا به غير از خطوط انتقال گازی که از پارک ملی سرخه حصار می گذرد، قرار شده تا انتهای بزرگراه بابايی نيز از قلب پارک ملی خجير بگذرد. از همين رو، انجمن يوزپلنگ ايرانی بيانيه ای را بدين شرح صادر نموده است:
بزرگراه ميان گذر پارک ملي خجير، زخمي ديگر بر پيکر قديمي ترين منطقه حفاظت شده دنيا!
آري يا خير؟
انجمن يوزپلنگ ايراني در آستانه روز ملي تنوع زيستي (هشتم دي ماه) ضمن درخواست توجه بيشتر اذهان عمومي به تنوع زيستي سرزمين و اهميت شناخت و حفظ آن خواستار برخورد هوشيارانه تر سازمان محيط زيست به عنوان متولي محيط زيست سرزمين در خصوص عبور جاده ها از مناطق حفاظت شده است؛ به ويژه شايعه عبور بزرگراه از قلب پارک ملي خجير!
اين تشکل زيست محيطي با اعلام مشاهدات تلفات حيات وحش پارک ملي خجير به علت حوادث رانندگي پس از احداث جاده اختصاصي فعلي اعم از کفتار، روباه، گراز، قوچ و ميش و ... از سال 1380 عنوان مي دارد، تحقيقات حاکي از تردد حيات وحش از جاده مذکور در اين منطقه مي باشد، که پر واضح خواهد بود پس از تعريض و احداث بزرگراه و امکان تردد خودروها در شب علاوه بر تثبيت دو تکه شدن زيستگاه و به هم خوردن تعادل زيستي منطقه، آمار تلفات جاده اي حيات وحش نيز به شدت افزايش خواهد يافت. اين در حالي است که منطبق با قوانين، عبور هر گونه جاده از پارک هاي ملي ممنوع بوده و عبور جاده نقض آشکار قوانين زيست محيطي خواهد بود.





نمونه هايی از جانوران کشته شده در اثر تصادف با خودروها در جاده پارچين واقع در پارک ملی خجير![]()
انجمن يوزپلنگ ايراني مي افزايد، پارک ملي خجير به عنوان قديمي ترين منطقه حفاظت شده دنيا (از سال 1174 هجري شمسي تاکنون) و وسعت 11570 هکتار و وجود صدها گونه گياهي و جانوري (تاکنون 740 گونه) منحصر به فرد درست در حاشيه پايتخت از ويژگي هاي منحصر به فرد طبيعي و گردشگري برخوردار مي باشد که بي توجهي به اين امر علاوه بر وارد آوردن لطمات جبران ناپذير به منطقه مذکور، کليه برنامه هاي آتي با نگرش توسعه پايدار و اقتصادي را عملا غير ممکن خواهد ساخت.
شنيده ها حاکي از مصمم بودن در عبور دادن بزرگراه از انتهاي شرقي بزرگراه شهيد بابايي و درست از قلب منطقه پارک ملي خجير است که در انتها با توجه به احداث سد خاکي ماملو (که خود جاي بحث و سوال فراوان دارد!؟) با انحراف احتمالي از مسير فعلي، به دنبال سهل الوصول نمودن تردد از تهران به ورامين خواهد بود.
انجمن يوزپلنگ ايراني به صورت جدی خواستار بررسي موضوع از سوي سازمان حفاظت محيط زيست و برخورد هوشيارانه و مسئولانه با عبور جاده و هرگونه مستحدثات از پارک ملي مي باشد، و عنوان مي دارد، احداث جاده تنها وجه ساده امر بوده و به دنبال خود پيامدهاي توسعه اي ديگر نظير زمين خواري، شهرک سازي و غيره در پارک ملي خجير را نيز دامن خواهد زد. لذا انتظار مي رود ضمن شفاف سازي موضوع از هر گونه دخل و تصرف ديگر در منطقه خودداري به عمل آيد.
در خاتمه، انجمن حساسيت و واکنش ساير دغدغه مندان به محيط زيست و تشکل هاي زيست محيطي را نيز خواستار گرديده و اميدوار است آنچه از طبيعت و حيات براي ما به ارث و به امانت نهاده شده است را به گونه اي پاس بداريم که در مقابل نسل هاي آينده شرمسار نباشيم؛ چه، هم اينک نيز فرزندان سرزمين گونه هاي بي شماري از موجودات و مخلوقات خداوند را تنها در تصاوير کتاب ها خواهند يافت.



