شرايط صدور پروانه شكار

صدور پروانه شكار براساس مقرراتي خاص صورت مي‌گيرد و همه افراد متقاضي پروانه شكار ملزم به طي مراحل زير مي‌باشند:

الف- ارايه پروانه حمل سلاح، اخذ شده از نيروهاي مسلح (ارتش جمهوري اسلامي ايران، سپاه پاسداران، نيروي انتظامي).

ب- دريافت دفترچه شناسايي ويژه شكارچيان، از سازمان حفاظت محيط زيست. در اين دفترچه مشخصات صاحب دفترچه، مشخصات سلاح، مشخصات پروانه‌هاي صادر شده براي شكارچي (جهت پستانداران و پرندگان)، وضعيت دريافت مهمات شكاري و سوابق تخلف صاحب دفترچه ثبت مي‌شود.

ج- پرداخت بهاي پروانه شكار مورد نظر و ارايه فيش بانكي مربوط، به اداره محيط زيست شهرستان و دريافت پروانه شكار.

در پروانه‌هاي شكار شرايط شكار از جمله محدوده جغرافيايي مجاز براي شكار، حيوانات مورد شكار، تعداد آنها و زمان مجاز براي شكار درج شده است و شكارچي ملزم به رعايت آنهاست. در صورت عدم رعايت هر يك از شرايط فوق، با شكارچي طبق قوانين و مقررات شكار و صيد رفتار مي‌شود.

هر شكارچي مي تواند در هر سال در طول فصل مجاز دو پروانه شكار چهارپا و يا دو پروانه عادي شكار پرنده با مدت اعتبار معين، از مناطق مختلف در سراسر كشور دريافت نمايد.

در خاتمه تمامي مشخصات صاحب اسلحه (شكارچي)، اسلحه، پروانه و فيش بانكي توسط مأمور صدور پروانه‌ها در دفتر آمار فروش پروانه ماهيانه در سازمان حفاظت محيط زيست ثبت مي‌شود.

توضيح: (صدور پروانه براي اتباع بيگانه، منوط به كسب اجازه قبلي از سازمان است. از اين رو بدون اجازه قبلي از سازمان صدور پروانه براي اتباع بيگانه ممنوع است).

انواع پروانه‌ شکار

پروانه‌هاي شكار و صيد به سه صورت "عادي" و "ويژه" و "انتفاعي" صادر مي‌شود.

1- پروانه عادي:

پروانه عادي شكار و صيد براي مواردي است كه مشمول محدوديت و ممنوعيت زماني، مكاني (پارك ملي، منطقه حفاظت شده و …)، نوعي (حيوانات حمايت شده) و طريقي (انواع اسلحه و مهمات و طرق و وسايل) نباشد.

پروانه عادي مخصوص شكار پرندگان و پستانداران و صيد آبزيان غير حمايت شده در مناطق آزاد و در فصول مجاز است. در واقع پروانه‌هاي عادي شكار و صيد به 3 دسته پروانه شكار چهارپا، پروانه شكار پرندگان وحشي و پروانه صيد ماهي تقسيم مي‌شوند. با پروانه عادي به هيچ رو نمي‌توان در مناطق چهارگانه شكار كرد. در مناطق آزاد نيز تنها مي‌توان حيوانات غير حمايت شده را در فصول و روزها و ساعات مجاز شكار كرد و در صورتي كه شكارچي مرتكب خلاف شود، يعني از قيود و شرايط مندرج در پروانه عادي تجاوز نمايد، مطابق قوانين و مقررات با وي برخورد مي‌شود.

2- پروانه ويژه:

همانگونه كه در تعريف مناطق توضيح داده شد در پاركهاي ملي شكار ممنوع است. در آثار طبيعي ملي نيز نبايد شكار و صيد صورت گيرد ولي در مورد مناطق حفاظت شده و پناهگاه حيات‌وحش، شكار و صيد تحت ضوابط خاص با پروانه ويژه امكان‌پذير است. همچنين شكار حيوانات حمايت شده با پروانه عادي ممنوع بوده و مستلزم تحصيل پروانه ويژه مي‌باشد و نيز زنده گرفتن جانوران وحشي (قابل شكار) بدون تحصيل پروانه ويژه ممنوع است.

بهاي پروانه ويژه و ورود به مناطق و مدت اعتبار و تعداد مجاز شكار جانوران وحشي قابل شكار طبق تعرفه پيوست دستورالعمل هر سال مي‌باشد. دارنده اين پروانه مكلف است قبل از ورود به شكارگاه خود را به واحد مربوطه در محل معرفي و به اتفاق محيط‌بان راهنما به شكارگاه عزيمت نمايد. چرا كه تيراندازي و شكار بدون حضور محيط‌بان راهنما و شكار حيواناتي كه نام آنها در پروانه ذكر نشده ممنوع است و چنانچه شكارچي به شكار حيواناتي كه در پروانه ذكر نشده دست بزند يا بيش از تعداد مجاز در پروانه شكار كند، متخلف محسوب شده و طبق قوانين و مقررات شكار و صيد با وي رفتار خواهد شد.

همچنين صيد ماهي قزل‌آلا با تك قلاب در رودخانه و درياچه‌هاي داخلي ايران نيز مستلزم دريافت پروانه ويژه است. بر اساس اين دستورالعمل، صيد ماهي قزل‌آلا اعم از خال قرمز و رنگين‌كمان با پروانه عادي ممنوع بوده و مستلزم تحصيل پروانه ويژه روزانه است كه در محل توسط مأمورين سازمان حفاظت محيط زيست صادر مي‌شود. بهاي اين گونه پروانه‌ها در هر يك از رودخانه‌ها و درياچه‌هاي داخلي، طبق جدول خاصي تعيين مي‌شود، هر صياد مكلف است قبل از شروع به صيد ماهي قزل آلا با تك قلاب، پروانه مربوطه را تحصيل و در تمام مدت صيد و حمل ماهيان صيد شده آن را همراه داشته باشد. صيد ماهي در شب (از يك ساعت پس از غروب آفتاب تا يك ساعت قبل از طلوع آفتاب) ممنوع است. همچنين صيد ماهي با رعايت ساير مقررات مربوطه، فقط با تك قلاب مجاز است.

نصب و تعبيه قلاب جهت صيد در رودخانه بدون حضور صياد ممنوع است. صيد ماهي كمتر از پانزده سانتيمتر ممنوع است و در صورت به قلاب افتادن، اين ماهيان بايد بدون صدمه در آب رها شوند.

صدور پروانه شكار ويژه براي اتباع بيگانه: براي اتباع بيگانه علاقه‌مند به شكار نيز پروانه ويژه صادر مي‌شود، اين افراد معمولاً از طريق شركت‌هاي توريستي طرف قرارداد با سازمان به ايران سفر كرده و بعد از طي مراحلي پروانه ويژه شكار به امضاء رياست سازمان توسط اداره كل نظارت و بازرسي براي آنان صادر شده و با شرايطي خاص كه در پروانه قيد شده در مناطق مبادرت به شكار مجاز و مورد علاقه خود مي‌كنند.

3- پروانه انتفاعي

پروانه انتفاعي براي شكار و صيدي كه جنبه حرفه يا كسب و تجارت داشته و نيز براي پرورش و تكثير و يا خريد و فروش و واردات و صادرات حيوانات قابل شكار و اجزاي آنها صادر مي‌شود و مدت اعتبار آن از تاريخ صدور حداكثر تا پايان همان سال است. بنابراين پروانه انتفاعي براي كساني صادر مي‌شود كه كسب و حرفه ايشان شكار و صيد و يا تجارت حيوانات باشد و يا به پرورش، تكثير، خريد و فروش و صدور حيوانات قابل شكار و صيد اشتغال داشته باشند. خريد، فروش و نگهداري جانوران وحشي نيز از طريق تحصيل پروانه انتفاعي صورت مي‌گيرد. خريد، فروش، عرضه، نگهداري، حمل و صدور كليه جانوران وحشي زنده بدون تحصيل پروانه انتفاعي ممنوع است. خريد، فروش، عرضه و صدور جانوران وحشي كشته و اجزاء آن (پوست، گوشت و غيره) و نيز نگهداري آنها در اماكن عمومي به استثناي غاز، مرغابي، چنگر و ماهيان (غير از ماهي آزاد و قزل‌آلا) بدون تحصيل اين پروانه ممنوع است. حمل و نگهداري جانوران وحشي كشته و اجزاي آن كه با رعايت مقررات مربوط شكار يا صيد شده‌اند به استثناي نگهداري آنها در اماكن عمومي مجاز است و خريد و فروش تروفه‌هاي شكار و يا جانوران وحشي كشته كه به صورت مجسمه تهيه شده‌اند (تاكسيدرمي شده‌اند) و نيز عرضه و نگهداري آن در اماكن عمومي و تجاري موكول به كسب اجازه و تحصيل پروانه از سازمان است.

1-3- پروانه ويژه- انتفاعي

اين پروانه در مواردي صادر مي شود كه افراد براي امرار معاش بخواهند در رودخانه حفاظت شده مثلاً ماهي قزل آلا كه نياز به پروانه ويژه دارد صيد نمايد. اين موارد بسيار كم و نادر است. ممكن است براي تكثير و پرورش گونه‌هاي حمايت شده نيز پروانه ويژه انتفاعي صادر شود.

4- اجازه دفع جانوران وحشي زيانكار

جانوران زيانكار نظير گراز، شغال و گرگ در عين حال كه براي كشاورزان، مزارع و باغها زيان آورند، براي طبيعت نافع و سودمندند. بنابر اين شكار اين گونه جانوران نيز بر اساس ضوابط و شرايط خاص صورت مي‌گيرد به اين ترتيب كه اجازه دفع اين حيوانات پس از استعلام از معاونت محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان و تعيين تعداد قابل شكار اين وحوش به حدي كه لطمه اي به تنوع‌زيستي كشور وارد نكند توسط اداره كل نظارت و بازرسي صادر مي شود، سپس دفع آنها توسط مامورين سازمان، ميرشكاران محلي، شكارچيان مجاز و يا توسط نيروي انتظامي يا بسيج صورت مي گيرد.

موضوع شكار خوك وحشي از ساير حيوانات زيانكار مجزاست. از آنجا كه گراز حيواني حرام گوشت است، شكار اين حيوان در ميان اقليتهاي مذهبي ايراني به مزايده گذاشته مي‌شود و برنده مزايده براساس شرايط و ضوابط خاص تعيين شده توسط سازمان، از تاريخ انعقاد قرارداد با سازمان تا پايان سال، اقدام به شكار خوك وحشي نموده و از آن در جهت منافع شخصي خود استفاده مي‌كند.

5- ساير مجوزها

1-5- در صورتي كه رياست سازمان حفاظت محيط زيست موردي را با هدفي غير از اهداف شكار و صيد يا دفع جانوران، ضروري تشخيص دهد، مثلاً هنگامي كه براي انجام تحقيقات و مطالعات علمي نياز به شكار يا زنده‌گيري جانور وحشي باشد، مجوز نمونه‌برداري يا زنده‌گيري را صادر مي نمايد.

2-5- پروانه رايگان: سازمان مي‌تواند در موارد زير بر حسب مورد پروانه و يا اجازه رايگان صادر نمايد.

الف) جمع‌آوري نمونه‌هاي جانوران وحشي به منظور انجام تحقيقات و مطالعات علمي و آموزشي و يا انجام فعاليتهاي مورد نياز موزه تاريخ طبيعي و نمايشگاههاي تنديس آرايي.

ب) دفع آن دسته از جانوران وحشي كه به مزارع و باغها آسيب‌ مي‌رسانند.

ج) صيد برخي از گونه‌هاي آبزيان توسط ساكنان مناطق محروم در مواردي كه سازمان صدور پروانه رايگان را در آن مناطق ضروري بداند.

د) تقدير از كساني كه به تشخيص رئيس سازمان، خدمات مؤثري در مورد حفاظت از حيات‌وحش و حمايت از اهداف سازمان به عمل آورده‌اند.

ساكنان بنادر و جزاير و سواحل خليج فارس و درياي عمان كه براي مصرف شخصي مبادرت به صيد ماهي مي‌كنند، از داشتن پروانه صيد معاف بوده و يا به آنها پروانه رايگان داده مي‌شود و نيز سازمان مي‌تواند صيد ماهي را در مناطق ديگر يا براي انواع مخصوص ماهي، معاف از تحصيل پروانه يا مستلزم تحصيل پروانه رايگان اعلام كند.

توضيح: براي متقاضيان شكار چهارپا با تير و كمان در صورتي كه قدرت تير و كمان آنها بيش از 60 پوند باشد پس از دريافت دفترچه شناسايي ويژه حمل سلاح گلوله‌زني اقدام به صدور پروانه شكار مي‌گردد.

لازم به ذكر است در صفحه سه اين دفترچه نوع (اعم از گلوله‌زني و انواع ديگر خفيف يا تيروكمان)، مدل، كاليبر، كشور سازنده، شماره اسلحه و شماره جواز حمل اسلحه قيد مي‌شود.

 

برای دیدن عکسهای بیشتر روی ادامه

مطلب کلیک کنید

پراکندگي:

14 گونه مختلف از اين نوع پرنده تا کنون شناسايي شده است. زيستگاه طبيعي اين پرنده از کوههاي منطقه خاورميانه و آسيا از شرق يونان و جنوب بلغارستان , آسياي صغير تا منچوري چين گسترده است. کبک در آمريکاي شمالي, هاوايي و نيوزيلند نيز از جمعيت خوبي برخوردار شده است.

زيستگاه طبيعي:

کبک را مي توان در دامنه ها, کوه ها و صخره ها يافت.

مشخصات ظاهري:

وزن: از 510 تا 680 گرم با متوسط 595 گرم

نرها (با وزن 510 تا 800 گرم) کمي از ماده ها (با وزن 450 تا 680 گرم) از لحاظ طول و وزن بزرگترند. ترکيب پرها در هر دو جنس نر و ماده يکسان است. رنگ اين پرنده قهوه اي مايل به خاکستري در بالا و زرد کمرنگ در قسمت شکم است. يک خط سياه از قسمت جلوي سر آغاز شده و پس از عبور از چشمها و گردن, در قسمت بالاي سينه تمام مي شود و سر و سينه خاکستري پرنده را از قسمت سفيد رنگ گلو جدا مي کند. پهلوي پرنده با ترکيبي از رنگ سياه و شاه بلوطي متمايل به سفيد پوشانده شده  و پرهاي انتهايي بال, به رنگ شاه بلوطي هستند. نوک, لبه پلکها, ساق و پاهاي کبک به رنگ صورتي تا قرمز سير هستند. اگرچه هر دو جنس نر و ماده ممکن است داراي يک سيخک کوچک در قوزک پا باشند, ولي اين معمولا از مشخصات جنس نر است. کبک هاي نابالغ کوچکتر هستند و به رنگ قهوه اي و خاکستري هستند. در زيستگاه طبيعي اين پرنده, رنگ آن بسته به موقعيت جغرافيايي منطقه متغير است. رنگ پرندگان مناطق خشک تر, بيشتر متمايل به خاکستري و سفيد است.

توليد مثل:

جوجه های کبک

فواصل توليد مثل: کبک ها بسته به شرايط محيطي, يک مرتبه در سال توليد مثل مي کنند.

فصل توليد مثل: از فروردين آغاز شده و بسته به منطقه جغرافيايي ممکن است تا اواخر تير و اوايل مرداد نيز در مناطق سردسير ادامه يابد.

تعداد تخم ها: از 7 تا 21 عدد

مدت زمان خوابيدن بر روي تخم ها: 24 روز به طور متوسط

کبک ها تک همسر هستند. نرها با نشان دادن تمايل خود به ماده با کج کردن سر و باز کردن بالها و نمايش آنها در اواخر اسفند اقدام به جفت گيري مي کنند. هنگام خشکسالي و کمبود غذا, عمل توليد مثل ممکن است محدود به چند پرنده شود. نرها از ماده ها در مقابل نرهاي ديگر محافظت مي کنند.

 آشيانه کبک از ساقه هاي ساده که گاهي با پر و خاشاک پوشانده مي شود,  در ميان صخره ها و يا مناطق پر از بوته و خاشاک, تشکيل مي گردد. يافتن آشيانه کبک ها مشکل است و به خوبي تحت مطالعه قرار نگرفته اند.  تعداد تخم ها بسته به شرايط محيطي از 7 تا 21 عدد متغير است. دوره خوابيدن روي تخم ها معمولا 24 روز است و اين عمل معمولا وظيفه ماده است. از اواسط ارديبهشت تا اواسط مرداد, جوجه ها از تخم بيرون مي آيند که بستگي به موفقيت تخم اول دارد. جوجه ها در هنگام بيرون آمدن از تخم, باهوش و توانا هستند و مي توانند پس از چند هفته, پرواز کنند. پس از گذشت 12 هفته, جوجه ها بالغ مي شوند. نرها معمولا تا زمان پرورش جوجه ها با خانواده مي مانند, اگرچه بعضي از آنها پس از تخمگذاري ماده, خانواده را ترک و به نرهاي ديگر ملحق مي شوند. هنوز زمان زيادي تا شناختن کامل عادات توليد مثل کبک ها مانده است.

مادر و شايد هم پدر, از جوجه ها مراقبت مي کنند تا آنها مستقل گردند.

رفتار:

کبک ها در هنگام صبح و بعد از ظهر در روي زمين به چرا مشغولند. آنها مهاجرت نمي کنند و جابجايي هاي فصلي آنها فقط در ارتفاع است. پرواز کبک معمولا در هنگام احساس خطر انجام مي شود و به مسافتهاي کوتاه و در سراشيبي محدود است. هنگام عبور از ناهمواريهاي سطح زمين, کبکها بر روي پاهاي خود جست مي کنند و ترجيح مي دهند بدوند تا پرواز کنند. گروه اجتماعي اوليه از يک دسته کبک شامل تعداد گوناگوني از بالغ ها و جوجه هايشان تشکيل مي شود و بزرگترين گروه ها را مي توان در چشمه ها ديد. گروههاي بزرگتر در زمستان تشکيل مي شوند. کبک ها در هنگام شب را زير بوته ها و يا داخل صخره ها به سر مي برند. نرها به طور فعال از قلمرو خود دفاع مي کنند.

ارتباط و قوه ادراک:

کبک در حالتهاي گوناگون, از صداهاي مختلف استفاده مي کند که به سه دسته تقسيم مي شوند: هشداري, جنگي و جنسي. بيشترين صدايي که از کبک شنيده مي شود با آواي chuck, chuck ,… است که از هر دو جنس نر و ماده بر مي آيد که به تدريج به آواي chukar, chukar ,… تبديل ميگردد و از فواصل دور قابل شنيدن است. از اين رو نام کبک را Chukar Partridge گذاشته اند.

عادات غذايي:

کبک معمولا از گياهان شامل علفها و دانه هاي آنها, برگ گياهان و ميوه بوته ها بر اساس فراواني و دسترسي فصلي تغذيه مي کنند.

غذاهاي جانوري: حشرات

غذاهاي گياهي: گيلهان سبز, برگها, دانه ها, حبوبات و ميوه ها

اهميت منفي اقتصادي براي انسان:

کبک به پراکندگي و رشد علفهاي هرزه کمک مي کند. همچنين کبک مستعد ابتلا به بيماري هاي مرغي بوده و در مزارع پرورش اين پرنده, مي تواند آن را به انسان منقل کند.

اهميت مثبت اقتصادي براي انسان:

کبک Chukar اولين پرنده اي قابل شکار است که در سال 1893 به آمريکاي شمالي وارد شده و براي آژانس هاي شکار در اين منطقه ايجاد درآمد کرده است. دشواري شکار اين پرنده و وجود آن در دامنه ها و مناطق دوردست, شکار اين پرنده را براي شکارچيان جذاب مي کند. گوشت کبک نيز از طعم بسيار خوشمزه اي برخوردار است.

وضعيت بقا:

نسل کبک ها به صورت جهاني در معرض خطر نيست. در اکثر مناطق, جمعيت آنها ثابت بوده يا در حال افزايش است. با وجو اين, با از بين رفتن زيستگاه هاي طبيعي و شکار بيش از حد, ممکن است بر جمعيت آنها موثر باشد. همچنين انتقال بيماري از مرغ هاي خانگي و يا بوقلمون ها, مي تواند بر جمعيت آنها اثر گذارد.